އުފެއްދުންތެރިންނާއި ފަންނުވެރިންގެ އުފެއްދުންތައް ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ޓްރޭޑް މާކް ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވޭނެ ބިލު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު މިއަދު ތަސްދީގުކުރައްވައިފިއެވެ.
މި ބިލަކީ މިދިޔަ ޖުލައި 14 ގައި މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ ޕީއެންސީ މެންބަރު އަހުމަދު ޒާހިރު ހުށަހަޅުއްވައި އިއްޔެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރެއްވި ބިލެކެވެ.
މި ބިލުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ރާއްޖޭގައި އުފެއްދުންތެރިންނާއި ފަންނުވެރިންނަށް ފަހި މާހައުލެއް ގާއިމުކޮށް، ޓްރޭޑްމާކް ރަޖިސްޓްރީކުރުމާ ގުޅޭ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމާއި، އެ ނިޒާމުގެ މައިގަނޑު އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމެވެ. ޓްރޭޑްމާކަކީ އެއްފަރާތެއްގެ މުދާ ނުވަތަ ހިދުމަތްތައް އަނެއްފަރާތެއްގެ މުދަލާއި ހިދުމަތްތަކާ ތަފާތުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ކޮންމެ ނިޝާނެކެވެ. މި ބިލުން ޓްރޭޑްމާކްގެ ހައްގުތައް ކަށަވަރުކޮށްދީ، އެ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަންނަ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅައެވެ.
ޓްރޭޑްމާކެއް ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވޭނީ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ ގްރެފިކް ރެޕްރެޒެންޓޭޝަނަކާއެކު ސައްހަ ހުށަހެޅުމެއް އެންމެ ފުރަތަމަ ފުރިހަމަކުރާ ފަރާތަކަށެވެ.
ރާއްޖޭގައި ޓްރޭޑްމާކެއް ރަޖިސްޓްރީކޮށްދެނީ 10 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ކަމަށް މި ބިލުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ. މި މުއްދަތު ހަމަވުމުން އިތުރު 10 އަހަރަށް މުއްދަތު އިތުރު ކުރުމަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮންނާނެއެވެ. ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމުން ލިބިދޭ ހައްގުތަކުގެ ތެރޭގައި، ވެރިފަރާތް ނޫން އެހެން ފަރާތަކުން އެ މާކް ނުވަތަ އެއާ ގުޅޭ ސިފަތައް މުދަލާއި ހިދުމަތުގައި ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުން ހިމެނެއެވެ. ޓްރޭޑްމާކް ރަޖިސްޓްރީ ކޮށްދިނުން މަނާ ހާލަތްތަކެއްވެސް ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ޓްރޭޑްމާކްގެ ހައްގަކަށް އަރައިގަތުމުގެ އަމަލެއް ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ ހެކި ރައްކާތެރިކުރުމަށް ކޯޓަށް ވަގުތީ އަމުރުތައް ނެރުމުގެ ބާރު މި ބިލުގެ ދަށުން ލިބިގެންވެއެވެ. ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެ ހާލަތްތަކުގައި، މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުސަތު ނުދީވެސް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ޓްރޭޑްމާކްގެ ހައްގަކަށް އަރައިގެންފައިވާކަން ސާބިތުވާނަމަ، ވެރިފަރާތަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމާއި، ހައްގު ހޯދަން ހިނގާ ހަރަދު ނަގައިދިނުމަށް ކޯޓަށް އަމުރު ކުރެވިދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޓްރޭޑްމާކް ކުރެވޭ މުދަލުގެ ނަކަލުތައް ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމާއި، ވިއްކުމާއި، ބޭރުކުރުން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. މިފަދަ އަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ 100,000 ރުފިޔާ އާއި 200,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ.
