މިދެމީހުން މުތުއިމް ބުން އަދިއްޔު ގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. އަދި ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބު ދަރިކޮޅު މީހުންނާ ދެމެދުއޮތް ރަޙިމުގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުން އޭނާވެސް ފަތް އުވައިލުމަށް އެއްބަސްވިއެވެ. މިގޮތަށް ފަސްމީހުންގެ ގުރޫއްޕެއް ހަމަވިއެވެ. އެއީ ހިޝާމް ބުން އަމްރު އާއި ޒުހައިރު ބުން އަބީ އުމައްޔަތު އަލް މަޚުޒޫމީ އާއި މުތުއިމް ބުން އަދިއްޔު އާއި ޒަމްއަތު ބުން އަލް އަސްވަދާއި أبو البحترى بُن هشام އެވެ. މިޖަމާއަތުގެމީހުން ބައްދަލުވުމަށްފަހު، އެފަތް އުވާލުމާ ބެހޭގޮތުން އެއްބަސްވެ ޢަހުދު ވިއެވެ.
އެގޮތުން ޒުހައިރު ބުން އަބީ އުމައްޔަތު އަލް މަޚުޒޫމީ ބުންޏެވެ. އެކަންފައްޓައި، އެންމެ ފުރަތަމަ ވާހަކަދައްކާނީ ތިމަންނައެވެ. ކޮންމެއަކަސް އޭގެ އަނެއްދުވަހު ހެނދުންވުމުން މިބައިމީހުން ރާވަފައިވާ ގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ. ޒުހައިރު ބުން އަބީ އުމައްޔަތު އަލް މަޚުޒޫމީ ހެނދުން އަޅައި ޒީނަތްތެރިވެގެން ގޮސް ގެފުޅުގެ ވަށައިގެން ހަތްފަހަރު ޠަވާފު ކުރުމަށްފަހު، މީސްތަކުންނާއި ކުރިމަތިލައި ބުންނެވެ. ”އޭމައްކާގެ އަހުލުވެރިންނޭވެ! އަހަރެމެން ކައިބޮއި، އުނު އޮރިޔާން ނިވާކޮށް ހަދަންވީހެއްޔެވެ؟
އަހަރެމެން ކައިބޮއި، އުނުއޮރިޔާން ނިވާކޮށް ހަދަންވީހެއްޔެވެ؟ بَنُوْا هَاشِمْ ވަންހައިގެ މީހުން ހަލާކުވެ ނެތިދާންވީއެވެ؟ އެމީހުންނާއެކު ވިއްކާ ވިޔަފާރި ކުރެވޭ ކަށެއްނެތެވެ. މާތް الله ގަންދީ ބުނަމެވެ. ތިޔަ އަނިޔާވެރި ފަތްވީދާފައި ނޫނީ މިއަދަކު ތިމަންނަ މިތާކު ނުއިށީންނާނަމެވެ.
”އެހިނދު أَبُوْجَهْل މިސްކިތުގެ އެއްފަރާތެއްގައި ހުރެފައި ބުންޏެވެ. ތިޔަހަދަނީ ދޮގެކެވެ. ތިބާޔަކަށް އެފަތެއް ނުވީދޭނެއެވެ. زَمْعَة بُن الأَسْوَدْ އަބޫޖަހުލަށް ބުންޏެވެ. ކަލެއަކީ އެންމެ ބޮޑު ދޮގުވެރިޔާއެވެ. އެފަތެއް ލިޔުނުއިރުވެސް އަހަރެމެން ތިބީ އެކަމަކާ ރުހިގެނެއް ނޫނެވެ. أَبُو الْبُحْتَرِىّ بُن هِشَام ބުންޏެވެ. ޒަމްޢަތު އެބުނީ ތެދެކެވެ. އެފަތުގައި ލިޔެފައިވާ ތަކެއްޗާ އަހަރެމެން ޤަބޫލެއްނުވަމެވެ. އަދި އެތަކެތި އެކަށައެއް ނައަޅަމެވެ. المُطْعِمْ بُن عَدِىّ ބުންޏެވެ. ތިޔަދެމީހުން ތިޔަދައްކަނީ ތެދުވާހަކައެވެ. ތިކަމާއި ޚިލާފަށް ވާހަކަދެއްކި މީހާއަކީ ދޮގުވެރިއެކެވެ.
الله ގެ ޙަޟުރަތުގައި، އެފަތުގައި ލިޔެފައިވާ ތަކެތިން އަހަރެމެން ބަރީއަ ވެގެންވަމެވެ. ހިޝާމު ބިން ޢަމްރޫ ވެސް މިފަދައިން ބުންޏެވެ. ދެންފަހެ أَبُوْجَهْل ބުންޏެވެ.
”ތިޔަކަމަކީ މާކުރިން ރޭގަނޑެއްގައި ތިޔަބައިމީހުން އެއްބަސްވެ ނިންމައިފައިވާ ކަމެއްތާއެވެ“ ކޮންމެއަކަސް މިހުރިހާކަމެއް ހިނގަމުންދިޔައިރު އަބޫތާލިބްގެފާނުވެސް މިސްކިތުގެ އެއްފަރާތެއްގައި އިންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެތަނަށް ވަޑައިގަތީވެސް މާތް الله ޖިބުރީލްގެފާނު މެދުވެރިކުރައްވައި މާތްނަބިއްޔާއަށް އެފަތުގައިވާ ކަންތައް ބަޔާން ކޮށްދެއްވުމުންނެވެ. އެއީ މާތްالله ކަތުރުފަނި ފޮނުއްވައި އެފަތުގައިވާ އަނިޔާވެރިކާމާއި، ބޭއިންޞާފުގެ ހުރިހާ ވާހަކަތެއް، ކައިފި ކަމުގެ ޚަބަރެވެ. އެހެންކަމުން ކީރިތިރަސޫލާ އަބޫތާލިބުގެފާނަށް އެވާހަކަތައް ބަޔާން ކޮށްދެއްވުމުން، އެކަން ޤުރައިޝުންނަށް އެންގުމަަށްޓަކައި އަބޫތާލިބުގެފާނު ޝިއުބުން ނިކުމެވަޑައިގެން މިސްކިތަށް ވަޑައިގަތީއެވެ.
އެގޮތުން މާތްނަބިއްޔާ ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅުތައް ޤުރައިޝުންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވުމަށް ފަހު އަބޫތާލިބުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. “އެކަލޭގެފާނު އެވިދާޅުވީ އިތުރުފުޅެއް ކަމުގައިވާނަމަ، ތިޔަބައިމީހުން ބޭނުންގޮތެއް ހަދަން އެކަލޭގެފާނު ދޫކޮށްލައްވާނަމެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު ތިޔަވިދާޅުވަނީ ތެދުފުޅެއް ކަމުގައިވާނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތިޔައަނިޔާވެރިކަން ދޫކޮށްލާށެވެ.” އެމީހުން ދެންނެވިއެވެ. ކަލޭގެފާނު ތިޔަހުށަހެޅުއްވީ ރަނގަޅުގޮތެކެވެ.
ކޮންމެއަކަސް ޤައުމުގެމީހުންނާއި އަބޫޖަހުލާއި ދެމެދު ފަތްއުވާލުމުގެ ވާހަކަތައް ދެކެވެމުން ދިޔަވަގުތު، المُطْعِمْ بُن عَدِىّ ތެދުވެގެންގޮސް ވީދާލުމަށްޓަކައި އެފަތްގެނައެވެ. އެހިނދު އޭނާއަށް ފެނުނީ އެފަތުގައިވާ “بِسْمِكَ اللَّهُم“ މިޢިބާރާތް ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ޢިބާރަތެއް ކަތުރުފަނި ކާލާފައިވާތީއެވެ. މިކަމާއި މުޝްރިކުންތައް ސިހި ޚައިރާންވިއެވެ. އެހެނީ އެފަތަށް މެދުވެރިވެފައިވާ ކަމެއް މާތް ނަބިއްޔާއަަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނީ ކޮންފަދައަކުން ހެއްޔެވެ.؟
އެކަލޭގެފާނު ހުންނެވީ މައްކާއާއި ނުހަނު ދުރުގައިވާ ހިސާބެއްގައި ނުނިކުމެވޭ ގޮތަށް ހިސޯރުކުރެވިފައެވެ. އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތެވެ. އެޚަބަރު އެކަލޭގެފާނަށް ދެއްވެވީ މާތްﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުން އެފަތް އުވާލައި ކީރިތރަސޫލާ އާއި ޝިޢުބުގައި ތިބި އެންމެން ޝިޢުބުން ނެރުނެވެ.
މި ޙާދިޘާއިންވެސް މުޝްރިކުންނަށް ކީރިތރަސޫލާ ގެ ނަބީކަމުގެ ވަަރަށް ބޮޑު މުޢުޖިޒާއެއް ފެނިގެންދިޔައެވެ. ނަމަވެސް އެކަމާވެސް އެމީހުން ކަނޑައެޅިގެން ދެކޮޅުހެދިއެވެ. އެމީހުން ބުނަންފެށިއެވެ. އޭ އަބޫތާލިބުގެފާނެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ އަޚާގެ ދަރިކަލުންނަކީ ސިހުރުވެރިއެކެވެ. މިއީ ބޮޑުވެގެންވާ ސިހުރެކެވެ. އެބައިމީހުންނާއި ބެހޭގޮތުން މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަލް ޤަމަރު ސޫރަތުގެ ދެވަނަ އާޔަތުގައި ވަހީކުރެއްވި އެވެ. وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ މާނައީ:- ”އަދި އެއުރެންނަށް ހެއްކެއް ފެންނަނީނަމަ، އެއުރެން ފުރަގަސްދެއެވެ. އަދި ބުނެއެވެ. މިއީ ދެމިހުންނަނިވި ޖާދޫއެކެވެ.“މަސްދަރު:- ދަ ސީލްޑް ނެކްޓަރ / ފަޟީލަތުއް ޝެއިޚް ސަފިއުއް ރަހުމާން އަލް މުބާރަކްޕޫރީ
