ދާދި ގާތްގާތުގައި ޤުރައިޝުންގެ ވަރުގަދަ ދެފަހުލަވާނުން ކަމަށްވާ ޙަމްޒަތުގެފާނާއި ޢުމަރުގެފާނު އިސްލާމް ވެވެޑައިގަތުމާއި މައްކާގެ މުޝްރިކުން މާތްނަބިއްޔާއާއި ޞުލްޙަވެރިވުމަށް އެދި ހުށަހެޅި، ހުރިހާ ހުށަހެޅުންތަކެއް އެކަލޭގެފާނު ބޮލާލައި ޖެއްސެވުމާއި އަދި މުޝްރިކުންގެ ކިބައިން އެކަލޭގެފާނު ހިމާޔަތްކުރެއްވުމަށްޓަކައި، ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބު ދަރިކޮޅުގެ މީހުން އެއްގަލަކަށް އަރައި ވަޑައިގަތުމުން މައްކާގެ މުޝްރިކުން ގޮތް ހުސްވިއެވެ.
އެގޮތުން ހަތަރު ވަރަކަށް ހަފްތާތެރޭގައި ހިނގައިދިޔަ މިހަތަރު ހާދިސާގެ ސަބަބުން އެބައިމީހުން ނިންމީ ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބުގެ ދަރިކޮޅު މީހުން އެމީހުންނާ ވަކިކޮށްލައި އެކަހެރިކޮށްލުމަށެވެ. އެގޮތުން މިދެދަރިކޮޅު އެއްވެސް ބަޔަކާ އެއްވެސް ކަހަލަ ވިޔަފާރި މުޢާމަލާތެއް ނުކުރުމަށާއި އެދަރިކޮޅު މިހުންނާ ކާވެނި ނުކުރުމަށާއި، އެދަރިކޮޅު މީހުން އެހެން މީހުންނާ ކާވެނިކުރިޔަ ނުދިނުގެ މައްޗަށް އެއްބަސްވިއެވެ. އަދި އެމީހުން މިދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު ދޫކޮށްލާނީ، މުޙައްމަދުގެފާނު އެމީހުން ޤަތުލުކުރުމަށް ދޫކޮށްލުމުން ކަމުގައި އެއްބަސްވިއެވެ. އަދި މިކަންކަމުގެ މައްޗަށް އެއްބަސްވެ ފަތެއް ލިޔެ ކައުބަތުﷲ ގެފުޅުގައި އެފަތް އެލުވިއެވެ. އެގޮތުން އެފަތްލިޔުނީ ބަޣީޟު ބުން އާމިރު ބުން ހާޝިމްއެވެ. އެފަތްލިޔުނުތަނާ މާގިނަދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް އޭނާގެ ދެއަތްވާވިއެވެ.
ކޮންމެއަކަސް މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ މިއަނިޔާވެރި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން ނަބީކަމުން ހަތްވަނަ އަހަރު މުޙައްރަމް މަސް ފެށުމާއިއެކު ޝިޢުބުގައި ގައި މިދެދަރިކޮޅުގެ މީހުން ބަންދުވިއެވެ. މިދަތިޙާލުގައި ތިންއަހަރު ހޭދަކުރިއެވެ. އެދުވަސްވަރު މައްކާއަށް ކާބޯތަކެތި ހިފައިގެން ވިޔަފާރި ޤާފިލާއެއް އަތުވެއްޖެނަމަ، މުޝްރިކުން ކުރިންގޮސް އެތަކެތި އަގުބޮޑުކޮށް ގަނެއެވެ.
އެބައިމީހުން ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައީ، އެއްވެސް ކަހަލަ އެހީއެއް ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބު ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނަށް ލިބުނަ ނުދިނުމަށެވެ. އެއިން މީހެއްގެ ގާތްތިމާގެ މީހަކު ސިއްރުން ދޭކާއެތިކޮޅެއް ނޫނީ އެތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނުލިބެއެވެ. އަދި މީހަކު ސިއްރުން ކާއެތިކޮޅެއް ފޯރުކޮށްދީފިކަން އެނގުނަސް އެމީހަކަށް ފުރައްސާރަކޮށް ތަޅައި ބޮޑެތި އަނިޔާދީ ހެދިއެވެ.
އެންމެފަހުން ޙިޞާރު ދިގުވެ، ކާބޯތަކެތީގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެ ބަނޑުހައި ހޫނުކަން ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބުގެ މީހުން މަޖުބޫރުވެގެން ކައިބޮއި އުޅެންޖެހުނީ ފަތްޕިލާވެއްޔާއި، މުޅަވެފައިވާ ގެރިބަކަރި އާއި ޖަމަލުގެ ހަން ފަދަތަކެއްޗެވެ. ބަނޑުހައި ހޫނުކަމުގެ ސަބަބުން އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ރުއިމާއި ގިސްލުމުގެ އަޑުތައް ޝިޢުބުގެ ބޭރުން އަބަދާއި އަބަދު ހުންނަނީ ގުގުމާފައެވެ.
މީގެއިތުރުން އެދުވަސްވަރު ކީރިތިރަސޫލާ އަށް މައްކާގެ މުޝްރިކުންގެ ފަރާތުން ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެތީވެސް އަބޫތާލިބުގެފާނު ހުންނެވީ ނުހަނު ކަންބޮޑުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އެހެންކަމުން މީސްތަކުން އެމީހުންގެ ތަންމަތިތަކުގައި ނިދަންއޮށޯތުމުން، އަބޫތާލިބުގެފާނު ކީރިތިރަސޫލާ ގެންނަވައި އެކަލޭގެފާނުގެ ދާންމަތިކޮޅުގައި އަވަހާރަފުޅު ލެއްޕެވުމަށް ދަންނަވައެވެ. އަދި އެކަލޭފާނުގެ ބޭފުޅަކަށް ނުވަތަ އަޚަކަށް ނުވަތަ ބޮޑުބޭބެގެ ދަރިކަލަކަށް ކީރިތިރަސޫލާގެ ދާންމަތިކޮޅުގައި ނިދުމަށް އަމުރުކުރައްވައެވެ. ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނުގެ ދާންމަތިކޮޅުކައިރީ އެމީހުންގެ ތަންމަތިތައް ފެތުރުމަށް އަމުރުކުރައްވައެވެ.
ކޮންމެއަކަސް މިފަދަ ދަތި ޙާލުކޮޅެއްގައި ތިންއަހަރު ހޭދަވިއެވެ. އެއަށްފަހު ނަބީކަމުން ދިހަވަނައަހަރުގެ މުޙައްރަމްމަހު އެއަނިޔާވެރިކަމުގެ ފަތްއުވާލުމުގެ ޙާދިޘާ ހިނގިއެވެ. އެގޮތުން އެފަތް ލިޔުނުއިރު އެކަމާ ނުރުހިފައިތިބި ޤުރައިޝުވަންހައިގެ މީހުން އެފަތް އުވާލުމުގެ މަސައްކަތާ ކުރިމަތިލިއެެވެ. މިކަމުގައި އެންމެ އިސްވެ ހުރިމީހަކީ ހިޝާމް ބުން އަމްރުއެވެ. މީނާއަކީ ޝިޢުބުގައި ތިބި ބަނީ ހާޝިމުވަންހައިގެ މީހުންނަށް ސިއްރިޔާތުގައި ކާބޯތަކެތި ފޯރުކޮށްދީ ހަދާމީހެކެވެ.
އެއްރެޔަކު މީނާ ޒުހައިރު ބުން އަބީ އުމައްޔަތު އަލް މަޚުޒޫމީ ގާތަށް ދިޔައެވެ. ގޮސް ބުންޏެވެ. އޭ ޒުހައިރެވެ. ތިބާ ކައިގެން ބޮއިގެން، އުޅޭއިރު ތިބާގެ މައިފުށުގެ މީހުން އެ އުޅޭޙާލާ މެދު ހިތް ހަމަޖެހޭ ހެއްޔެވެ؟ ޒުހައިރު ބުންޏެވެ. ތިބާޔަށް ހަލާކުހުއްޓެވެ. ތިމަންނާއަކީ އެކަނި ހުރި އެންމެ ނަފްސެކެވެ. ތިމަންނާއެކު އެކަމުގައި އެހީތެރިވާނެ އިތުރު މީހަކު ހުރިނަމަވެސް އެފަތް އުވައިލީމުހެެވެ. ހިޝާމް ބުން އަމްރު ބުންޏެވެ. ތިޔަކަމުގައި ތިމަން އެހީވާނަމެވެެ. ޒުހައިރު ބުންޏެވެ. މިފަދަކަމަށް އަދި ތިންވަނަ މީހަކުވެސް ބޭނުންވާނެއެވެ.
މިދެމީހުން މުތުއިމް ބުން އަދިއްޔު ގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. އަދި ބަނީ ހާޝިމް އާއި ބަނީ މުއްތަލިބު ދަރިކޮޅު މީހުންނާ ދެމެދުއޮތް ރަޙިމުގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުން އޭނާވެސް ފަތް އުވައިލުމަށް އެއްބަސްވިއެވެ. މިގޮތަށް ފަސްމީހުންގެ ގުރޫއްޕެއް ހަމަވިއެވެ. އެއީ ހިޝާމް ބުން އަމްރު އާއި ޒުހައިރު ބުން އަބީ އުމައްޔަތު އަލް މަޚުޒޫމީ އާއި މުތުއިމް ބުން އަދިއްޔު އާއި ޒަމްއަތު ބުން އަލް އަސްވަދާއި أبو البحترى بُن هشام އެވެ. މިޖަމާއަތުގެމީހުން ބައްދަލުވުމަށްފަހު، އެފަތް އުވާލުމާ ބެހޭގޮތުން އެއްބަސްވެ ޢަހުދު ވިއެވެ.
ނުނިމޭ
