ކިޔާލަން ފަސޭހަ ކުރު ޖުމްލައެކެވެ. އެހެނަސް ޚަރަދުބޮޑު ފޮރުވިފައިވާ ސިއްރުތަކެއްވާ ކަމެކެވެ. ދިވެހިން އެވޭލާ ޒަމާނުއްސުރެ އާދަކާދައިގެ ގޮތުގައި ކޮށްއުޅުނު ކަމެކެވެ.
ދީނީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނޫނަސް ރަމަޟާން މަހާ ގުޅުވައިގެން ކުރަމުން އައިކަމެކެވެ. އެވޭލާ ޒަމާނުއްސުރެ މިވޭލާ ޒަމާނާ ހަމައަށްވެސް ސިލްސިލާކޮށް ދެމިގެން އައި އާދަކާދައެކެވެ. ނަމަވެސް އެވޭލާ ޒަމާނުގައި ކާބަފައިން މިކަން ކޮށްއުޅުނު ގޮތާއި މިވޭލާ ޒަމާނު އަޅުގަނޑުމެން ޚާއްޞަކޮށް (މޮޑަން ޒުވާނުން) މިކަން ކުރަމުން ގެންދާގޮތް ވަރަށް ތަފާތެވެ.
ކާބަފައިން އެކަން ކޮށްއުޅުނީ ވަރަށް ޚަރަދުކުޑަ އަދި އާއިލީ ގުޅުން ދެމެހެއްޓެނެވި އިޖުތިމާޢީ ކެއުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް މިޒަމާނު ބޮޑަށް އެކަން ކުރެވެމުން ދަނީ ޚަރަދު ބޮޑު އެކަހެރި އާއިލާއާ ވަކިން ފޮރުވިފައިވާ އެހެން އެޖެންޑާތަކެއް ހިމެނިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ޚާއްޞަކޮށް އިސްލާމްދީނާ ތައާރުޟުވާ ބައެއް ކަންކަން ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ. މިހާ ހިސާބުން އަޅުގަނޑު ނަޒަރު ހިންގާލާނީ އެވޭލާ ޒަމާނާއި މިވޭލާ ޒަމާނުގައި މިކަން ކުރާ ގޮތުގެ މައްޗަށެވެ.
އެވޭލާ ޒަމާނުގައި މާހެފުން
އެވޭލާ ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކާބަފައިން މާހެފުމޭ ކިޔައިގެން ކައިއުޅުނު ކެއުމަކީ ރޯދައަށް ހަނދުބަލަން އޮންނަ ދުވަހު މެންދުރު ކައިއުޅުނު ކެއުމެކެވެ. ބޭނުމަކީ މާދަމާ ރޯދަހިފަން ޖެހޭނެތީ ރޯދަހިފުމުގެ ކުރިން ކާލެވޭ އެންމެ ފަހުގެ މެންދުރުގެ ކެއުމަކީ ތަފާތު ކެއުމެއްގެ ގޮތުގައި ހަދާލުމެވެ. މިކެއުމަށް މާހެފުމޭ ކިޔަނީވެސް މިކެއުމަކީ ހަނޑުލުމާ ނުވަތަ ޒުވާރިމާ ނުވަތަ ގޮދަންމާ ފަދަ ހަރުމަލަކާއި ހިކިކާއްޓާއި ހިކިމަހާއި މިފަދަ މަލާ ގުޅިފައިވާ ހަރު ކެއުމަކަށްވާތީއެވެ.
މިކެއުން އޮންނާނީ އާއިލާތަކުގެ މެދުގައި ގޭގެ ބޮޑު އަށިމަތީގައި ރޯމާދުވާލު ފުރަމެންދުރުގައެވެ. މާހެފުމަށްފަހު ރޯދަޔަށް ތައްޔާރުވެވުނީކަމަށް ނިންމައެވެ. މިއީ އާއިލާތަކުގެ މެދުގައި ކުރާ ކަމެކެވެ. ދަންނަ ނުދަންނަ މީހުން އެއްކޮށްގެން އެކަހެރި ތަންތާނގައި ކޮށްއުޅުނުކަމެއް ނޫނެވެ. އެޒަމާނުގައި މިކަން ކޮށްއުޅުނު ގޮތަކުން ދީނީގޮތުން އެއްވެސް ފުށުއެރުމެއްނެތެވެ. ޞުބުހާއެއްވެސް އަދި ފޮރުވިފައިވާ އެޖެންޑާއެއްވެސް ނެތެވެ. ވަރަށް ސާދާ އާއިލީ ކެއުމެކެވެ.
މިވޭލާގައި މާހެފުން
މިވޭލާ ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ޚާއްޞަކޮށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ”މޮޑަން ޒުވާނުން“ގެ މާހެފުމަކީވެސް ރަމަޟާންމަހާއި ގުޅުވައިގެން ކޮށްއުޅޭ ކަމެކެވެ. ކާބަފައިންގެ ޘަޤާފަތް ދިރުވުމުގެ ނަމުގައި ފޮރުވިފައިވާ ނުރަނގަޅު އެޖެންޑާތަކަކާއެކު ކުރާ ކަމެކެވެ. އެވޭލާ ޒަމާނުގައި ކޮށްއުޅުނު ގޮތާއި ވަރަށް ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. އޭގެ ޖަވާބެއްގެ ގޮތުގައި ބުނެއުޅެނީ ޒަމާން ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. ހާލަތުވެސް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. އެއީ ތެދަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަރަށް ނުރަނގަޅު ކަންތައްތަކެއްވެސް މިޒަމާނުގެ ބައެއް މާހެފުންތަކުގައި ހިމެނެއެވެ. އެއްކަމަކީ ޚަރަދުބޮޑު އޭގައި ވަރަށް އިސްރާފުތަކެއް ހިމެނޭކަމެކެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކީ އާއިލާތަކާއި ވަކިން ދެޖިންސު މަސްހުނިކޮށް އެކަހެރި ތަންތާނގައި ބާއްވާ ކަމެކެވެ. ތިންވަނަކަމަކީ ރޭގަނޑުގެ ވަޤުތުތަކުގައި ނުރަނގަޅު ކަންކަމަށް މަގުފަހިކުރެވޭ ފަދަ މާހައުލުތަކުގައި މަޙުރަމެއްނެތި ދެޖިންސު މަސްހުނިކޮށް ގްރޫޕް ގްރޫޕަށް ބާއްވާ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް އޮފީސް ގްރޫޕް، ކްލާސް ގްރޫޕް، ވައިބަރ ގްރޫޕް ފޭސްބުކް ގްރޫޕް، ކުޅެންދާ ގްރޫޕް ފަދަ ގްރޫޕްތަކެވެ.
ކޮންމެ ޒުވާނަކުވެސް މިފަދަ ދެތިން ހަތަރު ގްރޫޕްގައި ހިމެނޭއިރު ކޮންމެ ގްރޫޕަކުން ރެއަކު ބާއްވާ ކޮންމެ މާހެފުމަކަށް ކޮންމެ މީހަކު -/200ރ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ފައިސާ ޚަރަދުކުރެއެވެ. ޝައުބާންމަހުގެ 15 އިން ފެށިގެން ރަމަޟާން މަސް ފެށުމާ ހަމައަށް ކޮންމެ ރެއަކުހެން މިފަދަ ގުރޫޕެއްގެ މާހެފުމެއްގައި ޚަރަދާއެކު ވަޤުތު ހޭދަކުރަންޖެހެއެވެ. ކޮންމެވެސް އާތަނެއްގައި ދެޖިންސުގެ ބަޔަކާއެކު އެކަހެރިވެ މަސްހުނިވުންތަކަކާއި މަޖާކުރުންތަކެއްގައެވެ. މަހުރަމަކުނެތިއެވެ.
ރެސްޓޯރެންޓެއްގެ ފަނޑުއަލީގައެވެ. ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ގެއެއްގެ ޓެރަސްމަތީގައި އެކަހެރިވެ ތިބެގެންނެވެ. ފިރިންނާއި، އަނބިންނާއި، ދަރިންނާއި، މައިންބަފައިންނާއި ވަކިންނެވެ. އިވެމުންދާނީ މުޝީޤާރެއްގެ ޝަހުވަތްތެރި ޚިޔާލު އުފައްދައިދޭ މިއުޒިކެކެވެ. އެއާ ގުޅުވާލާފައިވަނީ އެފަދަ ޖަޒުބާތުތައް ތިލަކުރުވާފަދަ ލަވައެކެވެ. އެމިޔުޒިކާއި އެލަވައާއި އެފަނޑު އަދިރިކަމާއިއެކު ޝައިޠާނާ އޭނާގެ ވާޖިބު ފުރިހަމައަށް އަދާކުރާނެއެވެ. ނަތީޖާއަކީ ފޮރުވިފައިވާ އެޖެންޑާ ފުރިހަމަވުމެވެ. އިސްލާމްދީނާ ޚިލާފު އެތައްކަމެއް އެމާޙައުލުގައި ރަސްކަންކުރުމެވެ.
އިސްވެ މިދެންނެވީ މިޒަމާނުގެ ގިނަމާހެފުންތަކުގެ ޙަޤީޤަތެވެ. ރަމަޟާންމަހުގެ ނަން ހިމަނައިގެން މިކުރެވެނީ ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއްތޯއެވެ؟ އަދި އެންމެ ހިތާމަހުރިކަމަކީ މިފަދަ ބައެއް މާހެފުންތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ކައިވެނިތައް ރޫޅި އާއިލާތައް ބިކަވުން ފަދަ ހިތާމަވެރި ހާދިޘާތައްވެސް މަދުން ނަމަވެސް ހިނގާފައި ހުރިކަމެވެ.
