سَلْمَان ٱلْفَارِسِيّ ރަޟިޔަﷲ އަންހު އަކީ މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ރަސޫލުﷲ ސައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސަހާބީއެކެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ފާރިސީންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަ އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކުރެއްވި ބޭކަލެވެ. ޒުހުދުވެރި ތަޤުވާވެރި ބޭކަލެކެވެ. އަދި ސާދާސީދާ ބޭކަލެކެވެ. ދުވަސްވަރަކީ سَلْمَان ٱلْفَارِسِيّ މަދީނާގެ ގަވަރުނަރަކަށް ހުންނެވި ދުވަސްކޮޅެވެ.
އެކަލޭގެފާނަކީ އަމިއްލަފުޅަށް މީސްތަކުންގެ ތެރެއަށް ނިކުމެވަޑައިގެން ކަންތައްތައް ގާތުން ބައްލަވައި އޮޅުންފިލުއްވައި ހެއްދެވިބޭކަލެކެވެ. ބާޒާރުކުރައްވަން ވަޑައިގަންވަނީވެސް އަމިއްލަފުޅަށެވެ. އެގޮތުން އެއްދުވަހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އާދަކާދައިގެ މަތިން މަދީނާގެ ބާޒާރަށް ވަޑައިގަތެވެ.
އޭރު ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވީ ވަރަށް އާދައިގެ ދެރަ ހެދުންކޮޅެކެވެ. ބަލާބެލުމަށް ހީވަނީ ވަރަށް ނިކަމެތި ފަޤީރު ބޭކަލެއް ހެނެވެ. ކަންތައްވީވެސް އެހެންނެވެ. ބާޒާރުމަތިން އެކަލޭގެފާނާއި ބައްދަލުވެވަޑައިގަތީ ހެޔޮވަރު ވަރަކަށް މުދާގަނެގެން ބަރާކޮށްގެން ހުރިމީހެކެވެ. މިމީހާއަށް سَلْمَان އަކީ ކޮންބޭކަލެއްކަމެއް ކަމެއް ނޭނގުނެވެ.
އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ހެދުންކޮޅަށް ބަލާލާފައި މިމީހާ ހިތަށް އެރިއެވެ. “މިހިރީ ވަރަށް ނިކަމެތި މީހެކެވެ. މިމީހާއަށް އުޖޫރައެއް ދީފައި އޭނާ ލައްވައި އަހަރެންގެ މުދާކޮޅު ގެޔަށް ގެންދަންވީއެވެ.” މިހެން ހިތައި ސަލްމާނުގެ އަރިހަށް ގޮސް ބުނެފިއެވެ. “އަގެއްކިޔާފައި އަހަރެންގެ މުދާކޮޅު ގެޔާއި ހަމަޔަށް އުފުއްލައިދޭންވީ ނޫން ހެއްޔެވެ.؟“
ފަހެ މިމީހާ މިހެން ބުނުމާއި އެކު ސަލްމާން ރަޟިޔައްﷲ އަންހު އިތުރު އެވެސް އެއްޗެއް ވިދާޅުނުވެ އެމުދާތައް އެކަލޭގެފާނުގެ ކޮނޑުފުޅަށް އަރުއްވައިގެން އެމީހާއާއި އެކު ގެޔާއި ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެއްސެވިއެވެ. ދިޔަމަގުމަތީގައި މިމަންޒަރު ފެނިގެން މަދީނާގެ އަހުލުވެރިން ޚައިރާންވެ އަންތަރީސްވެފައި ބަލަހައްޓައިގެން ތިއްބެވެ.
އެގޮތުން މިމަންޒަރުފެނުނު މީހަކު އެކަލޭގެފާނަށް ގޮވާލާފައި ދަންނަވައިފިއެވެ. “ޔާ އަމީރުލް މޫމިނީން އެވެ. ތިޔަތަކެތި އުފުލަން އަހަންނާއި ހަވާލު ކުރާށެވެ. އަހަރެން ތިޔަތެކެތި ގެންގޮސް ދީފާނަމެވެ.” ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު އެކަމަށް އިންކާރުކުރައްވައި ކުރިޔަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި މިމަންޒަރުފެނިގެން އެތަކެތި އުފުއްލައިދިނުމަށް އެދިވަޑައިގަތް އެންމެންނަށް ނޫނެކޭ ވިދާޅުވިއެވެ.
ކޮންމެއަކަސް އަމީރުލް މޫމިނީން އޭ ގޮވާލި އަޑު އިވުމާއި އެކު މިމީހާ އަށް އެކަލޭގެފާނަކީ ކާކުކަން ރޭކާލައިފިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނާއި މިބުރަ އުފުއްލަން ހަވާލުކުރެވުމުން އެކަމާ އިންތިހާދަރަޖައަށް ލަދުގަތެވެ. އަދި ތަކުރާކުކޮށް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން މާފަށް އެދެންފަށައިފިއެވެ. ނަމަވެސް ސަލްމާން ވިދާޅުވިއެވެ. “ތިބާ ކަންބޮޑުވެ ނުލައްވާށެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ޚާދިމަކީމެވެ.
ތިމަންކަލޭގެފާނާއި އެކު ކުރިޔަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ.”މިހެން ވިދާޅުވުމަށްފަހު އެމުދާތަށް ހިއްޕަވައިގެން އެމީހާގެ ގެޔާއި ހަމަޔަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެހިނދު އެމީހާ އަޒުމްކަނޑައެޅިއެވެ. ދެންދުވަހަކުވެސް އަހަރެންގެ އެއްޗެއް އުފުލަން އެހެން މީހަކާއި ނުޖައްސާނަމެވެ.
އިބުރަތް:- މިވާހަކައިން އަޅުގަނޑުމެނަށް ވަރަށް ބޮޑު އިބުރަތެއް ލިއްބައިދެއެވެ. އެގޮތުން މީހެއްގެ ބޭފުރުށުން ފެންނަ ފެނުމަށް ބަލާފައި އެމީހަކު ހިސާބު ނުކުރުމެވެ. އަދި މަތީ މަޤާމެއް ލިބުމަކީ ތިމާގެ ފެންވަރު އޮޅެންވީ ވަރު ކަމެއް ނޫންކަމެވެ.
މަސްދަރު:- أبو الليث السمرقندي ލިޔުއްވާފައިވާ تنبیہ الغافلین
